شیمی محیط زیست
چنانچه آب فلوئور دار در زمان کودکی و درطول دوران دندان درآوردن مصرف شود، احتمال فساد دندان کاهش مییابد. یعنی خط افتادن روی دندانها و یا آسیبهای استخوانی هم در کودکان و هم در بزرگسالان بهوجود آورد. بنابراین غلظت مناسب فلوئور باید در رابطه با شرایط آب و هوا و مقدار آب مصرفی قرار داده شود. روشهای تصفیهای خاصی برای خارج ساختن فلوئور اضافی از آب میتوان بهکار برد که همراه باهزینههای گزاف میباشد. افزودن فلوئور به آب مصرفی مسالهای است که خیلیها آن را نمیپذیرند.
میزان فلوئور موردنیاز برای جلوگیری از پوسیدگی و همچنین ممانعت از مخطط شدن دندانها را 6/0 تا 7/1 میلیگرم در لیتر نوشتهاند. اما WHO (2006) مقدار 5/1 میلیگرم بر لیتر را به عنوان حداکثر مقدار رهنمودی فلوراید در آب آشامیدنی تعیین کرده است.
سرب:
سرب یکی از عناصر سمی قابل تجمع برای بدن بهشمار میآید و طی سالیان بیشماری خطرات ناشی از آن به اثبات رسیده است. مقدار سرب در غالب آبهای طبیعی بهندرت بیش از 02/0 میلیگرم در لیتر میباشد، بجز در مناطقی که آبهای اسیدی سبک یا سنگ کالن (سولفور سرب) و یا سنگهای دیگر سرب در تماس قرار میگیرد. منبع اصلی سرب در آب مصرفی از حل شدن آن در لوله کشیهای قدیمی ناشی میشود. هر چند انحلال سرب در آب خیلی سبک اسیدی مناطق کوهستانی و مردابی بهتر انجام میگیرد ولی در مناطق دارای آب سخت بویژه با سختی بیکربناتی نیز سرب در آب حل میگردد. بنابراین مقدار سرب آب آشامیدنی باید همواره در مناطقی که از شبکهی لولهکشی سربی استفاده میشود، کنترل گردد. اگر ترکیبات سرب را بهعنوان تثبیت کننده در انواع خاصی از لولههای پلاستیکی بهکار برند، میزان غیرقابل قبولی از سرب در آب حل خواهد شد.
سرب جایگزین کلسیم در استخوانها میگردد که ایجاد ناراحتی استخوانی میکند. منابع سرب شامل اتصالات سربی، فاضلاب کارخانجات باتریسازی، مهماتسازی و ... میشود.
مسمومیت با سرب، به همراه سردرد، خستگی، تشنج، فلج مغزی و عقب ماندگی ذهنی، یبوست،کم خونی، بیاشتهایی و دردهای عضلانی است. این عوارض گویا زاییدهی جایگزین شدن سرب بجای کلسیم در ترکیب استخوانهاست که مرکز خون سازی میباشند. علاوه بر این، سرب، عملکرد آنزیمهای سازنده هموگلوبین را مختل مینماید.
مقدار رهنمودی سازمان جهانی بهداشت (2006) برای سرب 01/0 میلیگرم بر لیتر است. این مقدار برای حساسترین گروه یعنی نوزادان محاسبه شده است، بنابراین برای سایرین این مقدار حالت پیشگیرانه دارد.
بیشتر اعضای بدن سرب دارند ولی سرب بیشتر در استخوانها تجمع مییابد و در استخوان با کلسیم مبادله شده و ناراحتی استخوانی تولید مینماید. سرب موجود در استخوان در مواقع تب میتواند به سایر اعضای بدن انتقال یافته و ایجاد مسمومیت نماید. سرب برای هر دو سیستم عصبی محیطی و مرکزی سمی است.